Belediye gelir işlemlerinin incelenmesinde; pazar yerlerinin işletilmesinin ve 2464sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’na göre pazar yerlerinin kullanılması karşılığı alınan İşgalHarcını (Tahsis Ücreti) tahsil etme yetkisinin yapılan hizmet protokolü ile Seyyar PazarcılarOdasınadevredildiği tespit edilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun "Belediye başkanının görev ve yetkileri" başlıklı38'inci maddesine göre belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etme görevi belediyebaşkanınaverilmişvebukonuda belediye başkanıbirinci derecede sorumlukılınmıştır.
5018sayılıKamuMaliYönetimiveKontrolKanunu’nun"Gelirlerintoplanmasısorumluluğu" başlıklı 38’inci maddesinde "Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkilivegörevliolanlar,ilgilikanunlardaöngörülentarh,tahakkukvetahsilişlemlerininzamanındaveeksiksiz olarak yapılmasından sorumludur."denilmektedir.
Aynı Kanun’un "Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları"başlıklı 61’inci maddesinde ise Muhasebe Yetkilisine gelirlerin ve alacakların tahsili göreviverilmiştir.
Ancak üst yönetici ve muhasebe yetkilisine verilen tüm bu görev ve sorumluluklarakarşın yapılan inceleme sonucunda, yapılan hizmet protokolü ile Belediye sınırları içindehaftanınbelirligünlerindekurulansemtpazarıyerlerininişletilmesininvepazaryerikullanılması karşılığı alınan İşgal Harcının (Tahsis Ücreti) tahsilinin aylık 175.000,00 TLkarşılığındaSeyyar PazarcılarOdasına devredildiği tespitedilmiştir.
Söz konusu protokolün 32’nci maddesinde; “5957 sayılı kanunun 12.07.2012 tarihindeyürürlüğe giren yönetmeliğinde belirtilen 6. Maddenin 1. Fıkrası, 6. Maddenin 8. Fıkrasındabelirtilen tesis ve alt yapı çalışmalarının Belediye tarafından yapılıp Odaya devir edilecektir.Devirden sonra söz konusu yerlerin işletmesinden, korunmasından ve temizlenmesinden Odasorumludur.Oda,deviredilentesislerinamacıdışındakullanmamayıtaahhüteder denilmektedir. Protokolün 3’üncü maddesinde her ne kadar yapılan işlemin devir olmadığıbelirtilse de söz konusu protokolün 32’nci maddesi yapılan işlemin devir olduğunu ifadeetmektedir. Yapılan protokole Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik’in 5’inci maddesinin 8’incifıkrasıdayanakgösterilmiştir.
PazarYerleriHakkındaYönetmelik’in5’incimaddesinin8’incifıkrası;“(Değişik:RG-13/7/2013-28706) Pazar yerleri, belediyeler veya yüzde ellisinden fazlasına sahip olduklarıiştiraklerinceişletilirvebuyetkidevredilemez.Ancak,pazaryerlerininişletilmesineilişkinbazıhizmetler, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hüküm içermeyecek şekildeyapılacakbelirlisüreliprotokollerilemeslekkuruluşlarıeliyleyürütülebilir.Meslekkuruluşları,bufıkradabelirtilenbelediyeiştiraklerineortakolabilir.”şeklindedüzenlenmiştir.Yönetmelik maddesine göre pazar yerleri belediyeler veya yüzde ellisinden fazlasına sahipolduklarıiştiraklerinceişletilirvebuyetkidevredilemezdir.Ancakpazaryerlerininişletilmesindebazı hizmetler protokollerilemeslekkuruluşlarıeliyleyürütülebilir.
2464sayılıBelediyeGelirleriKanunu’nun“Harcınödenmesi”başlıklı57’ncimaddesinde;“İşgalharcıbelediyelerinyetkilikılacaklarımemurveyakişilercemakbuzkarşılığında tahsil edilir.”denilmektedir.
PazarYerleriHakkındaYönetmelik’in“Tanımlar”başlıklı4’üncümaddesi1’incifıkrası (n) bendinde; “n) Tahsis ücreti: 2464 sayılı Kanuna göre, işgal edilen alan ile orantılıolarakbelediyemeclisincebelirlenenişgaliyeharcını,”işgalharcıtahsisücretiolaraktanımlanmıştır.
AdıgeçenYönetmelik’in15’incimaddesinde;“(1)Tahsisücreti,satışyerininkullanımısonrasındabelediyemeclisinceheryılbelirlenecektarifeyegörebelediyelerinyetkilikılacakları memur veya kişilerce makbuz karşılığındatahsil edilir.Tahsis ücretinin günlüktahsiledilmediğidurumlarda toplutahsilatlar biraylıksüreyiaşmayacakşekilde yapılır.
…
(3)Meslekkuruluşları,belediyelerleyapılanprotokollerçerçevesindeverdiklerihizmetleriçin,7/6/2005tarihlive5362sayılıEsnafveSanatkarlarMeslekKuruluşlarıKanunukapsamındamakbuz karşılığında ücret tahsiledebilir.
...” denilmektedir.
2464sayılıKanun’un57’ncimaddesiveadıgeçenYönetmelik’in15’incimaddesinin1’inci fıkrasına göre İşgal Harcı (Tahsis Ücreti) belediyelerin yetkili kılacakları memur veyakişilercemakbuzkarşılığındatahsiledilir.Meslekkuruluşlarıbelediyelerleyapılanprotokollerçerçevesindeverdiklerihizmetlerkarşılığıpazaryerlerikullanıcılarındanayrıcamakbuzkarşılığında ücret tahsil edebilir. Meslek kuruluşlarının adı geçen mevzuat hükümlerine göreİşgalHarcı (Tahsis Ücreti)tahsil etmeyetkileribulunmamaktadır.
YapılanaçıklamalardoğrultusundapazaryerlerininBelediyeceişletilmesi,İşgalHarcını(TahsisÜcreti)tahsiletmeyetkisiverilenSeyyarPazarcılarOdasıileyapılanhizmetprotokolününbelirtilenmevzuathükümlerinegöregüncellenmesi,pazaryerlerininkullanılmasıkarşılığı alınan işgal harcının belediyelerin yetkili kılacakları memur veya kişilerce makbuzkarşılığındatahsiledilmesi gerekmektedir.