Belediye Taşınmazlarının İhalesiz Olarak Kiraya Verilmesi
Belediyeye ait gayrimenkullerin 5393 sayılı Belediye Kanunun 18 ve 34 üncü maddeleri doğrultusunda 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre ihale yapılarak kiralanması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, belediyeye ait bazı gayrimenkullerin işgaliye yoluyla kiralandığı görülmüştür. İşgaliye yoluyla kiralama kanunlarımızda mevcut değildir. İşgaliye, kusurlu olup olmadığı aranmaksızın, bir malın zilyetliğini, yetkili idarenin izni, sahibinin rızası veya muvafakatı dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişilere işgalci (fuzuli şagil) olarak işgal etmesi mukabilinde işletilen hukuki süreçtir.
İşgaliye sonucu alınan ecrimisil kira değildir, haksız işgal edilen yer için ödenen tazminattır ve geriye dönük hesaplanan ve alınan bir bedeldir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 52 nci maddesinde; belediye sınırları içinde bulunan yerlerden herhangi birinin satış yapmak veya sair maksatlarla ve yetkili mercilerden usulüne uygun izin alınarak geçici olarak işgal edilmesi, işgal harcına tabidir. Kanunun bu maddesinde nerelerin işgaliye yoluyla verilebileceği belirtilmiştir.
Bunlar; pazar veya panayır kurulan yerler, meydanlar, mezat yerleri, yol, meydan, pazar, iskele, köprü gibi umuma ait yerler, motorlu kara taşıtlarının park etmeleri için il trafik komisyonlarının olumlu görüşü alınarak belediyelerce şehir merkezlerinde tesis edilen ve işletilen mahallerdir.
Belediye Gelirleri Kanununda işgaliyeye konu olacak unsurlar sayılırken bunun gayrimenkulleri kapsamadığı çok açıktır. Gayrimenkullerin üçüncü kişilere kullandırılması için mevzuatımızda ihale usulleri düzenlenmiş olup bu ihale usülleriyle kullandırılması esastır. Belediyeye ait gayrimenkulün ihalesiz olarak başkasının kullanımına verilmesi ve bunun karşılığında da işgaliye alınmasının mümkün olmadığı düşünülmektedir. Örneğin Aksaray Belediyesinde Belediye İş Hanında yer alan yaklaşık 30 adet işyerinin ecrimisil bedeli karşılığı kullandırıldığı görülmüştür.
Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda Aksaray Belediyesi gayrimenkullerinin 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre ihale yapılarak kiralanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
Kamu idaresi cevabında; "Bulgunun 2. maddesinde Belediyemize ait bazı gayrimenkullerin işgaliye yoluyla kiralandığı ve işgaliye yoluyla kiralamanın kanunlarımızda mevcut olmadığından bahsedilmektedir. 2016 yılından itibaren işgaliye yoluyla kiralama işlemi yapılmayıp daha önce ihalesi yapılan ve ihale edildikten sonra süresi biten gayrimenkuller 2886 Sayılı D.İ.K ‘nu hükümlerine göre ihale edilerek işlem yapılmaktadır." denilmiştir.